Martin Freundorfer: Quid Galatea loquatur

    1. O, quot mutatas per numina dicere formas
    2. Nasoni licuit! Quot Olympia rupibus ira
    3. deuinxit rigidis, quis falsa superbia uanis
    4. suaserat, ut magnos auderent laedere diuos!
    5. At fuit una tamen, quae Cypride dante uigorem
    6. ac miserente sui, quamuis immobilis esset,
    7. mollia deposito sua membra rigore recepit
    8. et uitam nacta est – an homo fuit ille creator?
    9. Quae pietate uiri commotaque amore petentis,
    10. plus dea donauit, sibi quam sperauerat ille.
    11. Nunc haec quid mulier, si posset, diceret ipsa,
    12. somnia quam artificis finxerunt fida manusque
    13. cuique dedit placidam caelestis gratia uitam?
    14. Cum Paphii uiuens aliquot iam degerit annos
    15. uxor sculptoris, quae dicet uerba marito?
    16. "Dic, mihi, Pygmalion, quid agatur, amate, roganti
    17. nec taceas porro me te responsa petente,
    18. nam mihi paulatim, coniunx, uanescere tantus,
    19. tantus noster amor labique morique uidetur.
    20. Iam mihi non uideor, cum possim membra mouere
    21. nec sint corda mihi iam saxea, mobilis ipsa.
    22. Me miseram! quid agam, ne demoriantur amores?
    23. Dum statuae mihi erat pallenti corpus eburnum,
    24. nec sensus habui, nec membra rigentia moui;
    25. frigida pulsanti caruerunt pectora corde
    26. canaque erat facies sine sanguine canaque nullo
    27. ora rubore mihi. Tum nil nisi mirifica arte
    28. sculpta puella fui; cum me spirare putares
    29. interdum, noras te somnia fallere uana,
    30. nam Veneri fisus tamen haud petere ausus ab hac es
    31. nec quid amans animus gestiret, dicere diuae.
    32. At dea uota uiri sensit, quae mente latebant
    33. nec dici poterant, sensitque incendia tanta,
    34. cum tacito ardenti miserum ipsa dedisset amorem.
    35. Qui nondum fuerat, crescentes incipit ire
    36. per uenas sanguis: tribuit iam carnibus humor
    37. uitam, quae fuerant nuper modo mortua saxa.
    38. Falso qui totiens mea membra tepere putaras
    39. atque animo tete deceptum denique tristi
    40. fassus eras, sculptor, nec uiuere credere me audes
    41. nec Venerem tandem tibi talia dona dedisse.
    42. Falso quam totiens se uelle mouere putaras,
    43. credere uix poteras – sese incipit ipsa mouere.
    44. Viuere me uideo mirans, me uiuere mirans
    45. haud minus ecce uides et ebur mutauit in albam
    46. leue cutem genetrix, quae uota acceperat, alma.
    47. Oscula, quae dederas tali flammatus amore
    48. nequiquam, incipiunt mea tunc sentire labella
    49. atque –ah! – quid fieret, mirata puella repente,
    50. quae nondum noram mortalem me esse puellam.
    51. Attollenti oculos – nihil adspexere – timentes
    52. caelum caeruleum mihi primum ostenditur ingens.
    53. Ecce tuam faciem, tua prima adspeximus ora;
    54. cum nuper natis omnino alienus ocellis
    55. esset homo, terror timidis non mentibus haesit,
    56. sed me tangit amor conspectis oribus et te
    57. Cythereae iussu complector et oscula reddo.
    58. Discereque incipio per te, quid amor sit, et omnem
    59. tunc doceor uitam, uelut infans discit et audit.
    60. Quid iuuet et laedat, gaudentes noscimus ambo,
    61. atque odium generis per nostrum amittis amorem
    62. feminei; mihi quis uitamque placere diesque
    63. tempore tam laetos hilari non credidit illo?
    64. Felicem felix fore tecum me puto et opto,
    65. cui tu doctor eras et amans, ut semper amarer.
    66. Sed mox accipio raras labentibus annis
    67. blanditias nec iam mihi munera grata dedisti,
    68. et rosa iam sociae rubicunda negatur amatae.
    69. Dum statuae mihi erat frigenti nulla uoluptas
    70. nec caris poteram donis gaudere fruique,
    71. et noua quaeque dies noua lilia sertaque uidit
    72. et te tum teretes simulacro ferre lapillos.
    73. Ignoro, calido quando monilia collo,
    74. dic, dederis, digitis quae lux donauerit aurum.
    75. Aure nouas bacas quando pendere iubebis?
    76. Nec iam blanditias adhibes nec munera ut olim
    77. grata mihi iam fers miserae nec gaudia donas,
    78. nec uiolas temptat tua carpere pigra nigrantes,
    79. trunce, manus. Nil te sentire putamus hebentem.
    80. Crassior et pigrior nunc uitam degis inertem
    81. nec, quis sim, tete iam curare arbitror uxor:
    82. Sic me iterum in lapidem Venerem mutasse putarim.
    83. Nunc Bacchum Veneri praefers thalamoque tabernam
    84. et me cara magis tibi dulcia uina putantur.
    85. Num, cum muta forem, fuerim tibi gratior, ede!
    86. Immotamne uelis magis, o dic, me, mihi, amicam!"
    87. Sic cum adfata foret carum Galatea maritum,
    88. supplicibus uerbis Cypridem obtestata parentem:
    89. "O Venus alma parens, tibi maxima gratia habenda,
    90. mater enim uera es, quod nobis numine uitam
    91. donasti rigidis, cum nullus spiritus esset
    92. atque omni sensu cum corpus egeret eburnum.
    93. Ille licet corpus formosaque membra crearit,
    94. uitam non potuit simulacro inflare puellae,
    95. nam quod finxit homo, non uiuit matre negante:
    96. Ne, mala uti fiant portenta, superbia pellat!
    97. Te colimus, genetrix, hominum diuomque uoluptas,
    98. nec sine te spirans animal progignitur ullum.
    99. Tu potis inuitos etiam coniungere amantes,
    100. nec tibi suadenti iam posse resistere quemquam
    101. scimus; et imperiis, Peitho, concedere cogis
    102. numina magna tuis: Tibi paret Iuppiter ipse.
    103. Est te pulchra nigro Proserpina iuncta iubente
    104. Plutoni socio, qui tristia regna gubernat.
    105. Cum nolens ierit uirgo perterrita ad umbras,
    106. Tartareo ut domino nunc gaudeat, efficis, illo.
    107. Heus, magis hoc dulcem facile est mihi reddere amorem,
    108. quo olim Pygmalion potuit finire rigorem,
    109. atque iterum uiuae capiatur amore puellae,
    110. nata rogo plorans, nobis concede precatis.
    111. O miserata semel, pia cum tibi uota maritus
    112. dixisset, miserae fer opem, dea cara, puellae!
    113. Heu, uix cognoui, quid amor fecisset et esset,
    114. uixque faces molli gustaui pectore dulces,
    115. num placet, alma Venus, me hoc igne furente cremari?
    116. Aut mihi redde mei repetenti, mater, amorem
    117. coniugis et fac eum – tibi enim parebit – amantem,
    118. olim qualis erat, cum uiuere mente puellae
    119. inflata coepi pariterque uirum meum amare,
    120. aut, si non potis est, mihi corpora eburnea redde!"