De anno MMV
|
Quid nobis tulit hic, quid nobis abstulit annus? |
|
|
Quales maerores, gaudia quanta dedit? |
|
|
Ne memor - heu! - fueris, nam praeteriere, malorum; |
|
|
Quae bona iuuerunt, sola tenenda tibi. |
|
|
Sed quid agam? non est res dura tacenda poetae: |
|
|
Tristibus immixtus - credite! - semper amor. |
|
|
Magna Asiae moniti de clade peregimus anni |
|
|
principium; uiuis nil nisi luctus erat. |
|
|
Fluctibus ingentem Neptunus miserat illuc |
|
|
letiferis undam perniciemque uiris. |
|
|
Mergunt omnia aquae, mortales, litora, tecta, |
|
|
et quidquid fuerat, destruit unda uorans. |
|
|
Cum mare cessisset, praetexunt corpora litus, |
|
|
quae furor Oceani strauerat, atque uias. |
|
|
Funera non poterat populus numerare suorum, |
|
|
corpora enim Oceanus tot retinebat aquis. |
|
|
Mittitur auxilium, donata pecunia fertur, |
|
|
Christicolas Asiam papa iuuare iubet. |
|
|
Iane, dolere tuae ueterem uidere Kalendae |
|
|
pontificem summum, qui fuit urbe Petri. |
|
|
Quattuor ante oculos mundi tum uiuere menses |
|
|
non concessit ei nec dedit aeua pater. |
|
|
Illi animum rapuit, - uae! - clausit lumina Aprilis |
|
|
mensis uix iniens mox reseranda Deo. |
|
|
Caelestem in patriam reuocatus ab orbe quiescit; |
|
|
uox, quae firmauit commonuitque, silet. |
|
|
Libera qui semper subiectis iura petebat, |
|
|
cur ouibus potuit iura negare suis? |
|
|
Numquam mortales, o Roma, tot ante sepulcrum, |
|
|
aurea, uidisti triste coire ducis. |
|
|
A populo innumero, quem uiuus traxerat ad se, |
|
|
ultima sarcophago dicta uiroque salus. |
|
|
Extremam dicunt regesque ducesque salutem, |
|
|
dum fora defunctum tota Petrina lugent. |
|
|
Quaeritur in medio Romae maerore, quis esset |
|
|
dignus, pontificem qui sequeretur eum. |
|
|
Conuenere senes, turba et conclaue petiuit |
|
|
purpurea, ut facerent eligerentque caput. |
|
|
Aedibus ex clausis excedere lege uetantur, |
|
|
dum nouus a senibus papa creatus erit. |
|
|
Quem fumus dominum patientibus indicat albus? |
|
|
Munera cui placuit tradere sacra seni? |
|
|
Euenit ex atrio mox Teutonus ecce sacrato, |
|
|
qui scit Romanas iam bene res et amat. |
|
|
Quinque fuerunt ter Romai iam Benedicti: |
|
|
Vteris hoc decimus nomine sextus erus. |
|
|
Pontificatu te speramus tam fore dignum, |
|
|
posterus ut decimus septimus esse uelit. |
|
|
Vnita Europe quibus est moderanda, ministri |
|
|
foedera proponunt constituenda rei. |
|
|
Consilium latum non accepere Bataui, |
|
|
ac fama renuit Gallia fisa sua. |
|
|
Differtur noua lex, quamuis Hispania latam |
|
|
acceperit. Vosmet Iunius ecce monet: |
|
|
Ne neglexeritis, plebs uestra quid optet anhelans, |
|
|
neue putaueritis uolgus hebere! Rogo. |
|
|
Vix ullum sine ui sacra mensem terra peregit, |
|
|
continuo regio tota cruore madet. |
|
|
Quando concilians Iordanes pace fruetur |
|
|
iustaque Iudaeos pax Arabesque reget? |
|
|
Hisce locis dicunt se utrique fuisse priores |
|
|
atque sibi solis arua dedisse Deum. |
|
|
Quam legem tulerit regimen, modo perspicit aestas: |
|
|
E domibus Gazae iussit abire suos. |
|
|
Finibus inuitos cogunt exire colonos |
|
|
ac Gaza reuocant. Traditus omnis ager. |
|
|
Ex Asia prodiens per totum spargitur orbem |
|
|
pestis et innumeras morte peremit aues. |
|
|
Ne possit tanto mortalibus esse periclo, |
|
|
ut pereant, quidam, paene timore, timent |
|
|
cumque loco exanimes aliquo inuenere uolucres, |
|
|
amens turba malum uirus adesse putat. |
|
|
Aeole, prode mihi, tot cur emiseris antro, |
|
|
rex, quos abdideras carcere, claue, sera, |
|
|
luctantes uentos, quot nullus uiderat annus. |
|
|
An, reor, insipiens te ipse uocauit homo? |
|
|
Florida uastatur paeninsula turbine uenti |
|
|
tempestasque quatit flamine saeua sinum. |
|
|
Vrbs aestate perit tum fluctibus, imbre, procellis |
|
|
tota neque infractus protegit agger eam. |
|
|
Cessit aquis fluuii rapidis uia lata domusque |
|
|
nec mare iam fines respicit ante datos. |
|
|
Et venti mortem verrentes salsa pararunt |
|
|
perniciemque Nouo - plangite! - Cenabo aquae |
|
|
Heu, cladem fugiunt undis, terrore, cruore |
|
|
pressi, quippe regunt furque latroque uias. |
|
|
At quidam patriam tamen urbem linquere nolunt: |
|
|
Vt sua defendant tecta, manere uolunt. |
|
|
Nec parcit clades Octobribus atra diebus, |
|
|
qua res uix Asiae tristior ulla fuit. |
|
|
Et quas uerticibus niueis iuga summa coronant, |
|
|
e quibus et fluuios attrahis, Inde, tuos, |
|
|
tale malum tellus regionibus attulit altis, |
|
|
quale tulisse putes - hercle! - Gigantas eis. |
|
|
Ictus arua trement collesque labare minantes |
|
|
ac labefacta uident mittere saxa sibi. |
|
|
Quae domus est, tantis quae uiribus acta resistat? |
|
|
Pons tremefit firmus; labitur atque ruit. |
|
|
Ictu tecta ruunt tectisque ruentibus intus |
|
|
tot caedunt hominum milia saxa statim. |
|
|
Inuia ruderibus loca subuenientibus horrent |
|
|
atque operit moles oppida lapsa iugis. |
|
|
Vita quibus mansit, sibi pignora rapta queruntur |
|
|
cara premente gelu seque premente fame. |
|
|
Auxilii tantum promittitur undique prompti, |
|
|
sed minus auxilii mittitur hunc ad agrum. |
|
|
Corpora uix arcent uento, niue, frigore uela |
|
|
tenta. Quot in tumulos caelum hiemale leget? |
|
|
Est electa tibi mulier, Germania, princeps, |
|
|
ut quae rem regeret iustaque iura daret. |
|
|
Quid tibi deceptae feret Angela quattuor annis? |
|
|
Ciuibus - ah! - nummos auferet illa suis! |
|
|
Supplicium saeuum iam mille peremit iniquos, |
|
|
id postquam mundo restituere nouo: |
|
|
Mense perit milesimus incipiente Decembri |
|
|
nec uox carnifices ulla mouere potest. |
|
|
Parcere, gens, miseris, tibi quamquam humana uideris, |
|
|
barbarior nescis gentibus ipsa feris. |
|
|
Nondum conticuit uiolentia mense Decembri, |
|
|
qua fluit Euphrates per Babylonis agros. |
|
|
Quando continua Tigris illic pace fruetur, |
|
|
quando uis uerbis cedet et arma togae? |
|
|
Nulla sine insidiis est lux crudelibus acta |
|
|
nec sine caede dies praeterit unus adhuc |
|
|
et, qui se ipse necans laniat quam plurima membra, |
|
|
perpetuam laudem se meruisse putat. |
|
|
Demum iudicibus tum traditus ille tyrannus, |
|
|
et quo inter fluuios regna tenente duos |
|
|
defatigatus erat populus cruciatibus ac ui |
|
|
nec quisquam horribili uixerat absque metu. |
|
|
En, quod iudicium iustum dicetur in illum? |
|
|
Quae scelerum monstro poena luenda reo? |
|
|
Nos quoque ab oppressis, nos accusamur inertes |
|
|
innumerabilibus: "Cur aderatis ei?" |
|
|
De nummo extremis agitur fugiente diebus |
|
|
tempore, quantum alii dent aliique ferant. |
|
|
Quod minus est Anglis concessum impendere fisco |
|
|
communi, queritur cetera iure manus. |
|
|
Mensibus aduenit labentibus ultima iam lux |
|
|
ac tibi, Siluester papa, sacrata dies: |
|
|
Quis fueris licet ignorent, sed nomine gaudent |
|
|
et clamore, choris, laetitia diem agunt. |
|
|
Quid sit laturus, cum crapula fugerit, annus |
|
|
dempturusque nouus, prodere Parca negat. |